ادبیات، موسیقی، فیلم در دهه 50 و 40

عبداله کمالی: زمانی که رهبران جهان پنهانی به خوشگذرانی در بیرجند در املاک موروثی اسداله علم دعوت می شدند جریان اصل داستان نویسی این دوران با آثاری از غلامحسین ساعدی، ابراهیم گلستان، سیمین دانشور و هوشنگ گلشیری متاسفانه در محدوده فقط پنج هزار خواننده باقی می ماند. ولی در قطب مقابل آن ادبیات رنگین نامه ای چنان رونقی داشت که قابل تصور نبود. مثلا نوشته های: ر اعتمادی، ارونقی کرمانی، امیر عشیری، پرویز قاضی سعید و تیراژ مجلات جوانان: زن روز، بانوان، اطلاعات هفتگی و... غوغا می کرد.

سکوت مطبوعات درباره ماجرای تریاک امیرهوشنگ دولو در پاریس، قاچاق هروئین توسط خواهر شاه و تیراندازی مافیا به سوی اتومبیل اشرف که به کشته شدن ندیمه اش یعنی فروغ خواجه نوری شد از آن جمله اند. در سینما اگر داریوش مهرجوئی، ابراهیم گلستان و کیارستمی سخنی برای گفتن داشتند و کارهای درخشانی را در عرصه فیلم و سینما عرضه می کردند، اما سینماهای ایران و فیلم فارسی یکسره در اختیار فردین، فروزان، ایرج قادری و بیک ایمانوردی بود که با کپی از فیلم های هندی یک سری فرهنگ بزن و بکوب، رقص و آواز و غیره را ترویج می دادند.

در زمینه موسیقی در مقابل فعالیت ارکستر فیلار مونیک، ارکستر مجلسی و موسیقی اصیل ایرانی به خوانندگی بنان و غیره، بازار موسیقی هندی و عربی فراوان بود. کاباره ها رونق داشته به ویژه در خیابان لاله زار تهران انواع موسیقی و خواننده ها و رقاصه های کوچه و بازار به فعالیت می پرداختند. ترانه های آغاسی، سوسن، هایده، ستار، گوگوش دهان به دهان می گشت در برابر هر ترانه و آوازی از خوانندگان اصیل مانند: شجریان و پریسا دهها برابر آن ترانه های خوانندگان بازاری از رادیو و تلویزیون پخش می شد و مردم هم از آن استقبال و ترویج می دادند. و ایران بدینگونه تحت الشعاعه این نوع موسیقی و فرهنگ قرار داشت.

در زمینه کتاب، نیز چاپ و ترویج رمان و داستانهای عاشقانه بی حد و حساب چاپ می شد. داستانهای ر-اعتمادی، ارونقی کرمانی به وفور در بازار یافت می شد و دارای خوانندگان زیادی بود. بهرحال وضع فیلم، سینما، بسیار بازاری و غیر علمی بود. بسیاری از فیلم ها شبیه به هم و با موضوع بزن و بکوب و رقص و آوازو کاباره و کافه عشق و عاشقی و خیانت چیزی دیگری وجود نداشت.

البته با افتتاح کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان بسیاری از کتب و نشریات ویژه قشر جوانان سروسامان گرفت و مطالب ارزنده ای با حضور نویسندگانی چون توران میرهادی و امثال وی صورت داده شد.

عصراوز...